راهنمای نحوه استفاده از سرجی فیکس

آیا می‌دانید سرجی فیکس چیست و چه کاربردی دارد؟ یکی از ابزارهای مهم برای ثابت نگه داشتن پانسمان و گاز روی نواحی مختلف بدن است، مخصوصا در قسمت هایی که نمی‌توان از چسب های پزشکی استفاده کرد یا پوست بیمار به این چسب ها حساسیت نشان می‌دهد. این محصول ساختار توری و کشسان دارد که باعث می‌شود بدون اینکه مستقیم به پوست بچسبد، پانسمان را در جای خود نگه دارد.

سرجی فیکس ها در اندازه های مختلف برای انگشت، دست، سر و اندام و نواحی بزرگتر بدن تولید می‌شوند و در این مقاله تنها با کاربرد این محصول آشنا می‌شوید، با نحوه استفاده از سرجی فیکس هم به صورت مرحله به مرحله آشنا خواهید شد.

سرجی فیکس چیست؟

نوعی از باند توری کشی و لوله ای هستند که برای نگه داشتن پد، پانسمان و گاز روی بدن استفاده می‌شوند. خاصیت کشسانی و ساختار مشبک آنها باعث می‌شود، بدون به کار بردن مداوم چسب پانسمان روی محل زخم باقی بمانند؛ به همین علت در نواحی مثل سر، انگشتان و دیگر قسمت های بدن که حرکت می‌کنند و فرم متفاوتی دارند، نمی‌توان از چسب یا باند معمولی استفاده کرد، بسیار کاربردی است. بیشتر هم پرستار، تکنسین اتاق عمل، دانشجوی پرستاری، مراقب بیمار در منزل و … با آن سروکار دارند.

کاربرد سرجی فیکس در پانسمان

کار اصلی سرجی فیکس، تثبیت پانسمان روی زخم است و توری کشسان معمولا روی گاز یا پد قرار می‌گیرد و از جابجایی آن در مقابل حرکات بیمار جلوگیری می‌کند. این محصول برای ایجاد فشارهای درمانی یا کنترل آدم طراحی نشده است و هنگام استفاده، نباید با هدف فشرده سازی عضو آن را بیش از اندازه بکشید.

نحوه استفاده از سرجی فیکس (گام به گام)

تا اینجا با ابزار سرجی فیکس آشنا شدید و حالا در ادامه مطلب می‌خواهیم بدانیم با آموزش استفاده از سرجی فیکس روش استفاده از آن مرحله به مرحله به چه صورت است. مراحل آماده سازی و استفاده از سرجی فیکس عبارت‌اند از:

1. اندازه ‌گیری و برش باند

برای اندازه‌ گیری اول محل پانسمان و میزان پوشش مورد نیاز را باید در نظر گرفت و سرجی فیکس را کمی بلندتر از قسمت مورد نظر برش زد تا زمان قرار گرفتن لبه ها به خوبی روی پانسمان ثابت بماند. برش باید بدون کشیدگی زیاد باند انجام شود؛ زیرا طول آن بعد از کشش تغییر می‌کند و احتمال دارد که اندازه نهایی دقیق نباشد.

2. قرار دادن لایه اول روی پانسمان

نحوه استفاده از سرجی فیکس بدین صورت است که یک طرف روی پانسمان قرار می‌ گیرد. سپس به آرامی روی محل می‌کشیم تا تمام سطح پانسمان را بپوشاند و توری باید بدون کشیدگی زیاد و چین خوردگی قرار بگیرد و به اندازه کشیده شود که پانسمان را در جای خود ثابت نگه دارد.

3. برگرداندن لایه دوم برای ثبات بیشتر

بعد از قرار گرفتن لایه اول، در صورت نیاز می‌توان قسمت باقیمانده سرجی فیکس را به طرف عقب برگرداند تا بالاتر از لایه اول باشد و روی قسمت ابتدایی پانسمان قرار بگیرد. این لایه دوم به پوشش بهتر لبه ها و ثبات بیشتر پانسمان کمک می‌کند، بدون اینکه توری زیاد کشیده شود یا فشار موضعی روی پوست ایجاد شود.

4. کنترل فشار و بررسی گردش خون بعد از بستن

بعد از بستن سرجی فیکس باید بررسی کنید که توری زیاد کشیده نشده یا در یک نقطه جمع نشود و بعد وضعیت پوست و گردش خون اندام را هم کنترل کنید. رنگ، دما، حس درد و وجود گزگز یا بی‌حسی می‌تواند علائمی از فشار باند باشد. اگر اندام سرد یا کبود شود یا بیمار درد و بی‌حسی غیر عادی داشته باشد، سرجی فیکس باید از لحاظ سایز و میزان کشش بررسی شود.

نحوه استفاده از سرجی فیکس در نقاط مختلف بدن

روش های کلی و طرز استفاده از سرجی فیکس در نواحی مختلف بدن یکسان است ولی شکل عضو، میزان حرکت و وسعت پانسمان موجب می‌شود که نحوه قرار دادن آن کمی متفاوت باشد. هدف در همه موارد پوشش دادن مناسب پانسمان و جلوگیری کردن از جابجایی آن بدون به وجود آوردن فشار اضافی است.

1. سر

برای سر، سایز باید با وسعت ناحیه و پانسمان متناسب انتخاب شود. توری باید تمام پانسمان را پوشش دهد و در اطراف پیشانی، پشت سر یا نزدیک گوش جمع نشود و بعد از بستن، تثبیت پانسمان و راحتی بیمار باید مورد بررسی قرار بگیرد.

2. دست و انگشتان

در دست و انگشت انتخاب سایز اهمیت زیادی دارد؛ زیرا فضای کم و قطر محدود انگشت می‌تواند با انتخاب اشتباه موجب فشار حلقه ای شود. توری باید بدون جمع شدن بین انگشتان قرار بگیرد و حرکت طبیعی انگشت را مختل نکند. در این قسمت، استفاده از اپلیکاتور می تواند فشار مستقیم روی زخم را حذف کرده و کار ساده تر می‌شود.

3. پا و زانو

نکته مهم این است که در پا و زانو به دلیل حرکت مداوم ذر طول روز، مفصل می‌تواند موجب جابجا شدن پانسمان شود؛ پس توری باید تمام پانسمان را پوشش دهد و سرجی فیکس در اطراف زانو بدون چین خوردگی و جمع شدگی قرار بگیرد.

همچنین بخوانید: موارد استفاده از شورت سرجی فیکس

4. شکم و تنه

در شکم و تنه از سایزهای بزرگتر و پوشش های گسترده تر باید استفاده کرد. در این نقاط از بدن باید توجه کرد که توری روی تمام آن محدوده پانسمان قرار بگیرد و در چین های پوستی و یا اطراف لبه پانسمان جمع نشود تا بتوان از مشکلات آینده هم جلوگیری کرد.

انتخاب سایز مناسب سرجی فیکس

انتخاب سایزبندی سرجی فیکس باید بر اساس محل پانسمان و اندازه عضو انجام شود. سایز بیش از حد بزرگ احتمال دارد، نتواند پانسمان را به خوبی ثابت نگه دارد و موجب جابجایی یا افتادن آن می‌شود در مقابل سایز کوچک می‌تواند فشار اضافی روی پوست و بافت وارد کند.

محل استفاده رایج	سایز تقریبی
انگشت و بخش های کوچک دست	0 تا 1
دست، مچ و انگشتان	2
دست، زانو، پا و بازو	3 تا 4
سر، زانو، ساق و ران	5
سر، شکم وتنه و نواحی بزرگتر	6 تا 7

اشتباهات رایج هنگام استفاده از سرجی فیکس

بیش از حد سفت بستن از خطاهای رایج و مهم است. سرجی فیکس برای ثابت کردن پانسمان طراحی شده است نه برای فشار به عضو، پس کشیدن زیاد آن می‌تواند خطر فشار موضعی ایجاد کند. انتخاب سایز اشتباه، جمع و یا رول شدن لبه های توری و قرار دادن چند لایه بدون توجه کردن به دستور عمل محصول هم می‌تواند اثرات حلقه ای به وجود آورد. این مورد در انگشتان اهمیت بیشتری دارد و می‌تواند با تورم، درد، تغییر رنگ و یا اختلال در گردش خون همراه باشد.

خطا و دیگر اشتباه رایج پوشش نادرست پانسمان است. اگر قسمتی از گاز یا پد بیرون بماند، ممکن است جابجایی و حرکت آن هم بیشتر شود. همچنین اگر این محصول برای یک بار مصرف طراحی شده باشد نباید دوباره از آن استفاده کرد.

نکته مهم: همیشه بعد از قرار گرفتن سرجی فیکس، رنگ و دمای ناحیه را تحت نظر داشته باشید و در صورت مشاهده کبودی یا کرختی، حتما آن را باز کرده، فشار را کمتر کنید و سپس دوباره ببندید.

نکات نگهداری و تعویض سرجی فیکس

اگر سرجی فیکس یکبار مصرف باشد، شستشوی و استفاده دوباره از آن اصلا توصیه نمی‌شود و در مدل های قابل شستشو هم روش و تعداد دفعات شستشو باید بر اساس دستورالعمل نحوه استفاده از سرجی فیکس انجام شود. زمان تعویض سرجی فیکس نمی‌توان برای همه بیماران یک فاصله زمانی ثابتی را مشخص کرد.

زمان تعویض پانسمان اگر وسایل مورد نیاز پانسمان، خیس، پاره یا تغییر شکل داده باشد، استفاده از یک قطعه تمیز و سالم مناسب تر و بهتر است. همچنین اگر پانسمان حرکت کرده یا نیاز به تعویض دارد، سرجی فیکس باید برای قرار گرفتن درست پوشش جدید بررسی شده و اگر نیاز بود جایگزین شود.

تفاوت سرجی فیکس با چسب پزشکی

چسب پزشکی را معمولا مستقیم روی پوست قرار می‌دهند، اما سرجی فیکس با قرار گرفتن روی پانسمان بدون چسبندگی مستقیم به پوست ثابت می‌شود. در پانسمان های گسترده استفاده از توری می‌تواند نیاز به نوارهای بیشتر چسب را کاهش دهد و حذف کردن نیاز به چسب از مزیت های نگهدارنده توری برای پوست های حساس است؛ البته حساسیت به چسب به این معنی نیست که همه انواع سرجی فیکس ها بی خطر هستند. بعضی از این محصولات هم احتمال دارد که دارای لاتکس باشند؛ پس در بیمارانی که حساسیت دارند، جنس محصول باید قبل از استفاده بررسی شود.

کلام آخر

نحوه استفاده از سرجی فیکس تنها چند مرحله ساده نیست، اما اجرای درست هر کدام از مرحله ها اهمیت زیادی دارد. انتخاب سایز متناسب با عضو، اندازه گیری و برش درست، پوشش کامل پانسمان، جلوگیری از چین و فشار موضعی و کنترل شرایط پوست و گردش خون معیارهای استفاده ایمن از این باندها هستند. سرجی فیکس باید برای ثابت کردن پانسمان به کار رود، نه برای جایگزین باندهای فشار درمانی و دستورالعمل تولید کننده همان محصول باید در مواردی مثل تعداد لایه ها، روش شستشو و قدرت استفاده مجدد معیار اصلی به شمار برود.

سوالات متداول

1. آیا سرجی فیکس قابل شستشو و استفاده مجدد است؟

اگر این محصول برای یک بار مصرف طراحی شده باشد نباید دوباره از آن استفاده کرد.

2. سرجی فیکس چند بار قابل استفاده است؟

اگر سرجی فیکس یکبار مصرف باشد، شستشوی و استفاده دوباره از آن اصلا توصیه نمی‌شود و در مدل های قابل شستشو هم روش و تعداد دفعات شستشو باید بر اساس دستورالعمل نحوه استفاده از سرجی فیکس انجام شود.

3. برای انتخاب سایز سرجی فیکس باید چه چیزی را اندازه گرفت؟

انتخاب سایزبندی سرجی فیکس باید بر اساس محل پانسمان و اندازه عضو انجام شود

4. آیا سرجی فیکس باعث حساسیت پوستی می‌شود؟

بعضی از این محصولات هم احتمال دارد که دارای لاتکس باشند؛ پس در بیمارانی که حساسیت دارند، جنس محصول باید قبل از استفاده بررسی شود.

5. چه زمانی باید سرجی فیکس را باز کرد؟

در صورت مشاهده کبودی یا کرختی، حتما آن را باز کرده، فشار را کمتر کنید و سپس دوباره ببندید.