مقالات
کیسه ادرار چیست؟ + انواع و نحوه وصل آن
فوریه
کیسه ادرار چیست؟ کیسه ادرار یک وسیله پزشکی برای جمعآوری ادرار در شرایطی است که تخلیه طبیعی مثانه امکانپذیر نیست یا باید میزان ادرار بهصورت دقیق و کنترلشده بررسی شود. این وسیله معمولاً به سوند ادراری متصل میشود و ادرار را در یک مخزن بهداشتی جمعآوری میکند تا از نشت، آلودگی محیط و ایجاد ناراحتی برای بیمار جلوگیری شود.
در حالت طبیعی، مثانه ادرار را ذخیره کرده و فرد در زمان مناسب آن را دفع میکند. اما در برخی شرایط مانند جراحیهای سنگین، بیماریهای عصبی، آسیب نخاعی یا بیاختیاری شدید، این روند دچار اختلال میشود. در چنین مواقعی کیسه ادرار به کاهش فشار روی مثانه کمک میکند، امکان تخلیه مداوم و ایمن را فراهم میسازد و به پزشک اجازه میدهد حجم و وضعیت ادرار را بهدقت ارزیابی کند. این موضوع در روند درمان و پیشگیری از عوارض اهمیت زیادی دارد.
چرا و چه زمانی از کیسه ادرار استفاده میشود؟
استفاده از کیسه ادرار زمانی ضروری میشود که فرد نتواند ادرار خود را به طور طبیعی تخلیه کند یا نیاز به پایش دقیق حجم ادرار وجود داشته باشد. برای مثال، پس از جراحیهای شکمی، لگنی یا جراحی پروستات، ممکن است مثانه برای مدتی توانایی تخلیه مناسب نداشته باشد و استفاده از این وسیله از درد، احتباس ادراری و آسیب به کلیه جلوگیری میکند.
همچنین در افرادی که دچار آسیب نخاعی، سکته مغزی، بیماری های عصبی یا بیهوشی طولانیمدت هستند، کیسه ادرار یک راهکار درمانی ضروری محسوب میشود. در بخش های مراقبت ویژه نیز اندازه گیری دقیق حجم ادرار برای ارزیابی عملکرد کلیه و تعادل مایعات بدن اهمیت زیادی دارد و این وسیله امکان چنین ارزیابی دقیقی را فراهم میکند.
انواع کیسه ادرار چیست و چه تفاوتی با هم دارند؟
اگر بپرسیم انواع کیسه ادرار چیست، معمولاً با دو مدل رایج روبهرو میشویم؛ نوع بستری و نوع ساقبند یا پایی. نوع بستری ظرفیت بیشتری دارد و میتواند حجم زیادی از ادرار را در خود نگه دارد. این مدل کنار تخت آویزان میشود و برای بیمارانی که تحرک کمی دارند یا در بیمارستان بستری هستند گزینه مناسبتری است.
نوع ساقبند کوچک تر طراحی شده و به ران یا ساق پا بسته میشود، بنابراین فرد میتواند آن را زیر لباس استفاده کند و فعالیت روزمره داشته باشد. این مدل برای استفاده طولانی مدت در منزل مناسبتر است. تفاوت این مدلها بیشتر در حجم مخزن، نحوه حمل و میزان آزادی حرکت بیمار است و انتخاب نوع مناسب باید بر اساس شرایط جسمی و سبک زندگی فرد انجام شود.
بیشتر بخوانید: با انواع ست سرم تجهیزات پزشکی آشنا شوید
اجزای کیسه ادرار چیست و هر بخش چه وظیفهای دارد؟
برای استفاده صحیح، دانستن اینکه اجزای کیسه ادرار چیست اهمیت زیادی دارد. مخزن اصلی بخشی است که ادرار در آن جمع میشود و معمولاً دارای خطوط درجه بندی است تا بتوان حجم ادرار را اندازه گیری کرد. این ویژگی به پزشک کمک میکند وضعیت کلی بیمار را دقیق تر بررسی کند.
لوله اتصال وظیفه انتقال ادرار از سوند به مخزن را دارد و باید همیشه صاف و بدون پیچ خوردگی باشد. در قسمت پایین کیسه، شیر تخلیه قرار دارد که برای خالی کردن ادرار استفاده میشود و رعایت بهداشت هنگام استفاده از آن ضروری است. بسیاری از کیسه ها دارای دریچه ضد برگشت هستند که مانع بازگشت ادرار به مثانه میشود و خطر عفونت را کاهش میدهد. در مدل های پایی نیز بند نگهدارنده برای ثابت نگه داشتن کیسه تعبیه شده است.
نحوه وصل کردن کیسه ادرار چگونه است؟
وصل کردن کیسه ادرار باید با دقت و رعایت کامل اصول بهداشتی انجام شود. ابتدا دستها را با آب و صابون بشویید و سوند را از نظر قرارگیری صحیح بررسی کنید. سپس لوله کیسه را به خروجی سوند متصل کنید و مطمئن شوید اتصال کاملاً محکم است تا از نشتی جلوگیری شود.
پس از اتصال، کیسه باید پایینتر از سطح مثانه قرار گیرد تا ادرار بهکمک نیروی جاذبه تخلیه شود و احتمال برگشت آن کاهش یابد. همچنین باید اطمینان حاصل کنید که لوله خم نشده و جریان ادرار بهراحتی برقرار است. زمانی که حدود دو سوم کیسه پر شد، آن را تخلیه کنید و پس از هر بار تخلیه، دستها را مجدداً بشویید تا خطر عفونت کاهش یابد.
عوارض کیسه ادرار چیست و چگونه میتوان از آن پیشگیری کرد؟
اگر بخواهیم بدانیم عوارض کیسه ادرار چیست، شایع ترین عارضه عفونت ادراری است که در صورت رعایت نکردن بهداشت یا استفاده طولانی مدت ممکن است ایجاد شود. علائمی مانند تب، سوزش، درد زیر شکم، تغییر رنگ یا بوی ادرار میتواند نشانه بروز عفونت باشد و باید جدی گرفته شود.
برای پیشگیری، تمیز نگه داشتن اطراف سوند و شستوشوی روزانه آن با آب و صابون ملایم ضروری است. کیسه باید به موقع تخلیه شود و از باز و بسته کردن غیر ضروری اتصال آن خودداری شود. حفظ سیستم تخلیه به صورت بسته، نوشیدن مایعات کافی در صورت نداشتن منع پزشکی و تعویض منظم کیسه طبق توصیه پزشک، از مهم ترین اقدامات پیشگیرانه محسوب میشود.
نتیجه گیری
کیسه ادرار وسیلهای پزشکی برای جمعآوری و مدیریت ادرار در شرایطی است که تخلیه طبیعی مثانه امکانپذیر نیست یا نیاز به کنترل دقیق حجم ادرار وجود دارد. این وسیله با اتصال به سوند، امکان تخلیه ایمن ادرار را فراهم میکند و در صورت استفاده صحیح، به کاهش فشار روی مثانه، حفظ بهداشت فردی و پیشگیری از عوارض کمک میکند.
شناخت انواع کیسه ادرار، آشنایی با اجزای آن و رعایت مراحل درست اتصال و تخلیه، نقش مهمی در جلوگیری از عفونت و مشکلات احتمالی دارد. رعایت بهداشت، قرار دادن کیسه پایین تر از سطح مثانه، تخلیه بهموقع و توجه به علائم هشدار دهنده از اصول اساسی مراقبت محسوب میشود. با آگاهی و دقت در همین نکات ساده، میتوان از این وسیله به صورت ایمن، مطمئن و بدون نگرانی استفاده کرد.
سوالات متداول
- کیسه ادرار باید در چه ارتفاعی قرار گیرد؟
کیسه ادرار باید پایین تر از سطح مثانه قرار گیرد تا از برگشت ادرار، افزایش خطر عفونت و اختلال در تخلیه جلوگیری شود.
- چه زمانی باید کیسه ادرار تخلیه شود؟
زمانی که حدود دو سوم کیسه پر شده باشد باید آن را تخلیه کرد تا از فشار اضافی، نشت احتمالی و کاهش کارایی سیستم تخلیه جلوگیری شود.
مطلب پیشنهادی: کیسه یکبار مصرف ساکشن چیست؟ + ویژگی و کاربرد
